Empati, bir kişinin kendini karşısındaki bireyin yerine koyarak onun duygularını, düşüncelerini ve durumunu anlamaya çalışmasıdır. Empati, yalnızca anlamayı değil, bu anlayışı karşı tarafa uygun bir şekilde ifade etmeyi de içerir. Bu sayede kişiler arasında derin bir bağ kurulabilir. Hatta empati sadece insanlar ile değil diğer canlılara karşı da yapılması gereken bir beceridir.
Kaç Türlü Empati Vardır?
Empati üç temel türde incelenir:
1. Bilişsel Empati (Cognitive Empathy):
Karşıdaki kişinin ne düşündüğünü anlamaya odaklanır. Bu empati türü daha çok zihinsel bir süreçtir ve kişinin bakış açısını kavramayı içerir. Bu bakış açısını yakaladığımızda doğru yansıtma yapabiliriz. Bu tür empati daha çok diplomaside, satışda, müşteri ilişkilerinde çok kullanılır. Bununla ilgili eğitimlere öncelik verir bu kurumlar.
2. Duygusal Empati (Emotional Empathy):
Karşıdaki kişinin hissettiklerini hissetme durumudur. Bu, karşımızdaki kişinin duygusal durumunu paylaşmamızı sağlar ve daha samimi bir bağlantı oluşturur. Bu tür empatide can kulağı ile dinlemeyi ve anlamayı gerektirir. Bu tür empatide yargılama asla yoktur. Çünkü duygunun doğrusu ve yanlış olanı yoktur. Etik değerlerde yanlış ve doğru vardır. Aşık olmak bir duygudur. Bunun yanlışı aşık olduğunuz kişinin soy durumu ile ilgili olduğunda olabilir. Bir kişi kardeşine annesine babasına aşık olmamalı gibi.
3. Şefkatli Empati (Compassionate Empathy):
Bu, hem bilişsel hem de duygusal empatiyi kapsar ve kişiyi harekete geçmeye yönlendirir. Karşı tarafın duygularını anlamak ve hissetmekle kalmayıp, onun için bir şeyler yapma isteği doğurur. Bu düşünce ve duygunun birleşimi bireyi davranışa sürükler, aksiyon almasını sağlar. Yoksul çocuklara empati yapmak onların yoksulluklarının ortadan kalkması için bir vakıf yada dernek kurmak sürekli maddi ve manevi destek vermekle mümkün olur.
İletişimde Empatinin Etkisi
Empati, etkili ve sağlıklı iletişim için temel bir beceridir. İletişimde empatinin etkileri şunlardır:
1. Anlayışı Derinleştirir:
Karşıdaki kişinin bakış açısını ve duygularını anlamaya çalışmak, iletişimde yanlış anlamaları ve çatışmaları azaltır. İletişim kurduğumuz kişiye ayna olmak her şeyi olduğu gibi anlamamızı sağlar.
2. Bağ Kurmayı Sağlar:
Empati, kişiler arasında güven, saygı ve yakınlık oluşturur. İnsanlar, kendilerini anlaşıldıklarında daha rahat hissederler. İnsan herkesle iletişim kurabilir, düşüncelerini paylaşabilir. İnsan sadece güvendiği ve güvende hissettiği yerde duygularını paylaşır. Bu da iki insan arasında güçlü bağların kurulmasını sağlar.
3. Sorun Çözmeyi Kolaylaştırır:
Empati, çatışma anlarında daha sakin ve yapıcı bir yaklaşım sergilemeyi sağlar. Böylece taraflar, duygusal bariyerler yerine çözüme odaklanır. Kişilere ve kişiliklere değil sorunun kendisine odaklanmayı sağlar.
4. İletişim Kalitesini Artırır:
Empati, sadece söylenenlere değil, söylenmeyenlere de odaklanmayı gerektirir. Bu da iletişimi yüzeysel bir düzeyden derin bir seviyeye taşır. İletişim içinde olduğumuz kişinin anlatmadığı duyguları düşünceleri çözmenin sırrı budur.
5. Duygusal Bağlamı Güçlendirir:
Empati sayesinde kişi, sadece bilgi alışverişi değil, aynı zamanda duygusal bir bağ kurar. Bu bağ, iş ortamından aile ilişkilerine kadar her alanda iletişimi zenginleştirir. Bu sayede aile, kurumlar, işletmeler, topluluklar arasında ekip ruhu oluşur, verimlilik artar. Sosyal grupların güçlenmesini ve sürekliliğini sağlar.
Sonuç olarak, empati iletişimde bireyler arasında köprüler kurar ve samimi bir ilişki zemini oluşturur. Empati olmadan iletişim genellikle mekanik ve yüzeysel kalır.
Ali Dolgunyürek – Pedagog ve Aile Danışmanı
Bir yanıt yazın