/ Selahattin Serçe /
“Aldanma ki şair sözü, elbette yalandır.”
Büyük şair Fuzûlî böyle diyor bir dizesinde.
“Fuzûlî paradoksu” olarak felsefe tartışmalarına da konu olan bu söz, gerçek ve yalana dair ne anlatmak istiyor bize?
Gerçek nedir?
Yalan nedir?
Dahası, âlim bir şair olan Fuzûlî’ye bunu söyleten nedir?
Önce bir tespit yapalım:
Bütün yalanlar, gerçek zannedilsin diye söylenir. Gerçek var olmasaydı, kimse yalan söylemezdi. Yani, yalan varlığını gerçeğe borçludur.
Gerçek ise kendisi vardır, var olmak için yalana ihtiyacı yoktur.
Siz hiç, yalan zannedilsin diye söylenen gerçek söz duydunuz mu?
Gelelim kendisi de şair olduğu halde Fuzûlî’ye bütün şairleri yalancı ilan ettiren ızdıraba.
Şair, duyguların dellalı; şiir, duyguların kelâm sûretinde zahir oluşudur.
Şiire ve şaire yalan isnat etmek, duyguların hakikatliğini inkar etmektir.
Eşsiz duyguların zirveleştiği Leyla ve Mecnun’un, Su Kasidesi’nin yazarından böyle bir isnat ve inkar beklenir mi?
Elbette ki hayır.
Aksine bu dizeler, insandaki çok derin ve çetrefilli bir aldanışın hazin bir ifadesi; bu aldanışa, duyguların hem rahmi hem beşiği olan kalpten yükselen bir sitem çığlığıdır.
İnsanı eşref-i mahlukat yapan en hakiki gerçek olan duyguların, zahiri dünyanın yalanlarına değişilmesine bir ikaz; kalbin hakiki cevherlerinin, fani dünyanın cam kırıkları kadar bile değer görmemesine bir ah-u efgândır.
İnsandan duyguları alırsan, geriye ne kalır?
Hiss-i has yeryüzünden kalkar, yerini yalancı peygamberler misali onların kılığına bürünmüş yalanlar alırsa, dünya ne hale gelir?
Yalnız bugün değil, hikayenin en başından beri insanlığın en temel sorunu; midesi ve bağırsakları dolu, kalbi ve gönlü boş insanların da yeryüzünde dolaşıyor olması değil mi?
Ehl-i kalbin en büyük ızdırabı, işte bu aldanış ikliminde gerçeğin üç kuruşluk yalanlara satılması ve giderek yalanların gerçeğin yerini alması değil mi?
Cefanın acı bir gerçek oluşuna çıkan yollar, vefanın inkarıyla döşenmedi mi?
Kalbin en değerli gerçekleri olan iman, sevgi, vicdan, merhamet gibi soylu duyguların yerini, nefsin inkar ve riyalarla örülü yalancı ve soysuz duyguları aldığında ne hallere düştüğümüzü hala görmüyor muyuz?
Dün de bugün de, her köşede bir vicdan sızlar; sebebi vicdansızlar.
Hayatımızda ne kadar gerçek kaldı bir bakın!
Duygularımızın ne kadarı gerçek, ne kadarı sûni bir aldanış?
Sevdalarımızın, aşklarımızın, muhabbetlerimizin ne kadarı gerçek?
Şairin sözünde paradoks ve yalan arayanlara daha büyük bir paradoksu haber vereyim mi?
Gerçek duyguların maliyetinden kaçtıkça, ucuz imitasyonlarına ve yalanlarına yöneliyoruz. Bunun maliyeti ise her şeyden daha fazla, görmüyor muyuz?
Ve yitirdiğimiz her güzel şeyle birlikte kendimiz de biraz daha kayboluyor, bir yitiğe dönüşüyoruz.
Kendi parmaklarınıza birazcık dikkatle bakmanız bile ipucu vermeye yeter. Sadece sosyal medyada ne yaptığınıza bakın mesela. Paylaşımlara bakma ortalaması, 2-3 saniyeye düşmüş. Hepin(m)iz, bazen birine yalancı jest için, bazen aynı yalancı davranışı size de göstersinler diye içeriğine ve ne söylediğine bile bakmaksızın beğeni atıp geçmiyor musunuz?
Birbirimize, yalanlardan örülü bir dünya sunuyoruz, giderek kendimizi bir yalana dönüştürdüğümüzü bilmeden.
Belki yetinmeyişimiz de bundan. Bir gerçek her şeye yetecekken, bin yalan yetmiyor hiçbir şeye çünkü.
“Aslı gibidir” mührü çıkalı, her şeyin yerini “gibi”ler almaya başladı.
Artık Kerem’ler yanmıyor, yanarmış “gibi” yapıyor.
Aslı’lar da zaten Aslı değil, “Aslı gibi”ler.
Her şeyin giderek aslını kaybettiği yalanlardan örülü bir hayatta, dünyanın tamamını bir insanın avucuna koysanız, onu itminana erdirebilir mi?
İnsanlığın Efendisi’nin (SAV) “Bir elime güneşi, diğerine ayı verseniz, vallahi dönmem” sözünü dönüp dönüp, yeniden ve yeniden okumaya ne çok ihtiyacımız var.
Eskiler, dünyanın aldatıcılığını ifade etmek için bazen durup derin bir nefes aldıktan sonra şöyle derlerdi: “Hey gidi dünya hey!”
İnsanın nasıl hiçbir yalana değişmeyecek kıymetli kadim duyguları varsa, dünyanın da değişmeyen kadim bir hali var demek ki. Biz de sadece bir harf değiştirerek, her şeyin “gibi”leştiği dünyada “Hey gidi dünya hey!” yerine “Hey ‘gibi’ dünya hey!” diyebiliriz.
Deccal’in yalancı cenneti olacakmış. Kendisine itibar edenleri oraya alacakmış.
Kimin yok ki?
İnsanın da bir yanı Rahmaniyetse, bir yanı deccaliyet.
Birini sahih ve salih duygularla kalbine almak bir cennet ise, riyası da o kadar cehennem değil mi?
Yalan yerine gerçeği kalpte taşımak bazen kor ateşi avuçta tutmak gibidir. Yalan bir dünyada hakikatli olmak, inanç, cesaret ve aşk ile aydınlanmış bir kalp ister.
Ve ne kadar zor olursa olsun, gönül hakikati sever.
Fuzûlî’nin başta aktardığımız sözünden önce bir mısrası daha var. Beyitin tamamı şöyle:
“Ger derse Fuzûlî ki güzellerde vefa var;
Aldanma ki şair sözü elbet yalandır.”
Burada asıl anlatılan, şairlerin yalancılığı değil, güzellerin vefasızlığıdır. Vefalı olması dilenen güzellerin vefasızlığına acı bir sitemdir.
Hasılı, hakikat olması gereken vefanın hakikat olmaktan çıktığı bir dünyada, güzelin vefasına meftun kalpler yalan oluyor.
Oysa kalp, insanın en hakikatli gerçeğidir.
Ve onu yalanlarla değil, aşkın gerçek nuru ile donatmaktır amel-i mukaddes.

Ne kadar güzel bir aktarım hocam,Çok güzeldi…
Anlatımın güzelliği ve mananın derinliği…Çok etkileyici..
Tebrik ediyorum..🙏
Gerçekten çok güzel bir yazı olmuş, su gibi akıp gidiyor. Bir solukta okudum. Tebrik ediyorum
Gerçek ve yalan birbiri ile mükemmel şekilde mukayese edilmiş. Bununla birlikte yazarın “Aslılar Aslı gibidir” cümlesindeki edebi gücüne hayran kaldım.
Yüreğinize sağlık okurken bitmesin istediğim, tefekkür ettiren satırlar…
Rabbim muvaffak eylesin her daim…